Het is weeral een tijdje geleden dat ik hier iets gepost heb, ben de laatste tijd namelijk bezig met allemaal leuke projectjes die veel van mijn tijd vergen.
Kwam vandaag, al surfend op het net, deze oeroude Angelsaksische toverspreuk tegen en dacht dat er onder jullie wel zouden zijn die dit kunnen smaken...
De negen kruidenspreuk van Wodan
De 'Negen Kruiden-Spreuk' of 'Nine Wort Galdor' is één van de weinige bewaard gebleven toverspreuken uit de Angelsaksische Heidense wereld (Angelen, Saksen, Juten, Friezen). Het is een metrische spreuk en behoort samen met tien andere spreuken tot de zogenaamde 'Lacnunga Collectie' ('Lacnunga' - 'Geneeskunde'), en is teruggevonden in een werk uit de elfde eeuw dat nu in het British Museum ligt. Aangezien de titel van de collectie 'lacnunga' slaat op genezing ('lac' komt van 'leechcraft' - Oudgermaanse geneeskunde), zijn de meeste spreuken dan ook bedoeld om te genezen. Uitzonderingen vormen de 'Sið Galdor', deze is voor een veilige reis, en bijvoorbeeld een spreuk om verloren vee terug te vinden.
De 'Negen Kruiden-Spreuk' is de tweede van de elf spreuken of 'galdors' en behandelt een negental kruiden en hun geneeskrachtige werking. De spreuk is door een latere schrijver verchristelijkt, maar de heidense basis is nog altijd daar.
In de anglo saksische cultuur kende men de negen heilige kruiden van Wodan: Bijvoet, Weegbree, Kleine veldkers, Grote brandnetel, zwarte Nachtschade, Kamille, Witte appel, Kervel en Venkel. Andere kruiden die worden genoemnd als heilige kruiden van Wodan zijn: basilicum, kamille, lavendel, citroen melisse, koningskaars, wijnruit, sint janskruid, tijm en ijzerhard. Deze waren door Wodan aan de wereld geschonken.
1. Herinner je je, bijvoet, wat je onthulde, wat je regelde bij Regenmelde.
Eerste werd je genoemd, oudste der kruiden, jij wapen tegen 3 en tegen 30, jij wapen tegen vergif en tegen venijn, jij wapen tegen de vijand die de aarde rond trekt.
2. En jij, weegbree, moeder der kruiden, openent vanuit het oosten, van binnen sterk; over jou trokken karren, reden koninginnen, over jou gingen bruiden, bulderden stieren.
Al deze heb je weerstaan en overleefd, zodat jij vergif en venijn kunt weerstaan, en de vijand die de aarde rond trekt.
3. 'Strijder' heet dit kruid, hij groeit op steen; hij weerstaat vergif, hij bestrijdt pijn.
4. 'Hard' wordt hij genoemd, hij weerstaat venijn, hij verjaagt de vijand, werkt tegen venijn.
Dit is het kruid dat met de slang vocht; dit wapen tegen vergif, macht tegen besmetting, kracht tegen de vijand die de aarde rond trekt.
5. Nu jij, 'Gifhater', verdreef, hoe minder hoe meer, hoe meer hoe minder, tot beide beter waren.
6. Herinner je je, kamille, wat jij bekend maakte, wat jij teweegbracht bij Alorforda; dat hij nooit vatbaar raakte voor besmetting, nadat kamille in zijn maaltijd was bereid.
7. Dit is het kruid genaamd wilde appel; de zeehond zond dit over de rug van de zee als middel tegen andere schadelijke gifsoorten. Deze 9 beschermen tegen negen gifsoorten.
8. Een slang kwam toesluipen, beet een man; toen nam Wodan 9 wonderlijke staven, en trof de slang zodat deze in 9 stukken brak. En daar eindigden appel en gif, zodat zij nooit weer in haar huis zou gaan.
9. Kervel en venkel, zeer machtig koppel, deze kruiden zijn bewerkt door de wijze Heer, heilig in de hemel, daar hing Hij; Hij vestigde en zond (ze) in (de) 7 werelden voor rijk en arm, een middel voor allen.
10. Het helpt tegen pijn, strijd tegen gif, het helpt tegen 3 en tegen 30, tegen vijandelijke hand en tegen bedrog, tegen betovering van kwade geesten.
11. Welnu, deze 9 kruiden hebben macht tegen negen die de glorie ontvlucht zijn,
tegen 9 gifsoorten en negen venijnen,
tegen het rode gif, tegen het druipende gif,
tegen het witte gif, tegen het vaalblauwe gif,
tegen het gele gif, tegen het groene gif,
tegen het donkere gif, tegen het blauwe gif,
tegen het bruine gif, tegen het paarse gif,
tegen slangenblaar, tegen waterblaar,
tegen doornblaar, tegen distelblaar,
tegen ijsblaar, tegen gifblaar,
als een gif uit het oosten aan komt vliegen,
of een uit het noorden, [of een uit het zuiden],
of een uit het westen, over de stam der mensen.
12. Christus stond boven elke vorm van ziekte.
Ik alleen ken de stromende rivier waar de negen slangen ze nabij houden; mogen alle onkruid als kruid opbloeien, de zee oplossen, al het zoute water, als ik deze vloek van je blaas.
13. Bijvoet, weegbree open vanuit het oosten, kleine veldkers, betonie, kamille, brandnetel, wilde appel, kervel en venkel, oude zeep. Vermaal de kruiden tot poeder, vermeng ze met zeep en appelsap. Maak deeg van water en as, neem de venkel, kook deze in het deeg en besmeer het met geklopte ei, als hij de zalf aanbrengt, zowel ervoor als erna. Zing deze spreuk bij elk kruid, drie keer voordat hij ze bereidt en ook bij de appel; en zing hem in de mond en beide oren van de man en dezelfde spreuk voor de wond, voordat hij de zalf aanbrengt.
Nederlandse verklaring:
1. Het eerste kruid is de Bijvoet. Regenmelde is een verder onbekende plaats, de verwijzing naar '3' en '30' is mogelijk Christelijke beïnvloeding (3 is een heilig getal in Christelijke tradities, daar waar 9 een heilig getal is in Germaans Heidense tradities), de vijand die de aarde rondtrekt is mogelijk een soort van epidemie, of anders wellicht de duivel.
2. Het tweede kruid is de Weegbree
3. Het derde kruid is de Kleine Veldkers 'Strijder' is een kenning.
4. Het vierde kruid is de Grote Brandnetel. De verwijzing naar het vechten met de slang is interessant maar onduidelijk. 'Hard' is een kenning.
5. Het vijfde kruid is de Betonie of de Zwarte Nachtschade die er ook wel mee wordt geassocieerd. 'Gifhater' is een kenning.
6. Het zesde kruid is de Kamille. alorforda is een verder onbekende plaats.
7. Het zevende kruid is de Wilde Appel. De zinssnede 'zeehond zond dit over de rug van de zee' slaat op de zeestroming en dus een aanwijzing dat de wilde appel mogelijk niet inheems is in Engeland. Gezien de geneeskrachtige werking van de wilde appel zou dit best wel eens de appels van Iðuna kunnen zijn, die de goden elke dag moeten eten om jong te blijven.
8. In couplet 8 zien we ineens een verwijzing naar wat lijkt het laatste gedeelte van de Hávamál, waarin Odin (Wodan), na zijn zelfoffer aan de Wereldboom 9 krachtige spreuken leert van zijn oom Bolþorn. De 9 wonderlijke staven uit dit vers doen denken aan runenstaven en aan de 9 spreuken uit de Hávamál en zouden zelfs wel kunnen slaan op de 9 kruiden in deze 'Negen Kruiden-Spreuk'. De slang en de appel zijn mogelijk weer een verwijzing naar het scheppingsverhaal in de Genisis.
9. Het achtste kruid, de Wilde of Dolle Kervel en het negende kruid, de Venkel, worden samen in dit couplet genoemd, dat via de zin 'de wijze heer die heilig in de hemel hing' verder gaat op ofwel het zelfoffer van Odin - hij verhangt zich aan de Wereldboom; ofwel het offer van Christus die aan het kruis (wellicht een representatie van de Wereldboom?) hangt. De 7 werelden herinneren aan de 9 werelden uit de Noordse mythologie, die ook wel als 7 werelden worden gezien - Asgard (+ Ljössalfheim), Midgard, Vanaheim, Jötunheim, Muspellheim, Niflheim, Helheim (+ Svartalfheim).
10. Dit couplet lijkt verder te gaan op de werking van wilde kervel en venkel.
11. Nog eens een opsomming waartegen de kruiden allemaal helpen, veelal gifsoorten (waarbij ook gedacht moet worden aan infecties). De spreuk is bedoeld om tegen gevaar vanuit alle windrichtingen te beschermen, maar in de originele tekst is de windrichting 'zuiden' verdwenen.
12. De eerste zin van dit couplet lijkt niet echt op z'n plaats en moet wel een latere toevoeging zijn om de spreuk, die in Christelijke tijden vanzelfsprekend ook nog zeer bruikbaar was, te kerstenen. Verder is het een typische eenvoudige toverspreuk waarin iets (het verdwijnen van de ziekte) dient te gebeuren na een handeling (het zingen van de spreuk).
13. In het laatste couplet wordt de techniek van het maken van de genezende zalf en de rituele magische handeling die ermee gepaard gaat uitgelegd. Wees hier wel voorzichtig mee als je niet goed weet wat je doet, verkeerd toegepaste kruiden kunnen je ook ziek maken.
Bron: http://www.eleoflora.nl/forum/index.php?topic=145.0
Warme groet vanonder de Eik,
Bram
/|\
